Damegambiet

Het idee

Na 1.d4 d5 2.c4 valt Wit d5 van opzij aan met een pion. Slaat Zwart op c4, dan neemt Wit het centrum met e4 of e3 en wint de pion terug met de loper. Weigert Zwart, dan blijft de spanning op d5 bestaan en bouwt Wit druk op met Nc3, Bg5 of Bf4, en Nf3.

Zwart heeft drie hoofdantwoorden. 2...e6 is het Geweigerd Damegambiet, het meest solide. 2...c6 is het Slavisch, dat de witveldige loper vrij houdt. 2...dxc4 is het Aangenomen Damegambiet, dat het centrum opgeeft voor snelle ontwikkeling en ...c5. De plannen van Wit verschillen per antwoord een beetje, maar het doel is hetzelfde: meer ruimte en druk op het zwarte centrum.

Klassiek, principieel schaak. Wit krijgt zelden een snelle knock-out, maar vaak een klein, blijvend voordeel dat in het middenspel groeit. Het is al meer dan een eeuw geliefd bij wereldkampioenen, en de tv-serie The Queen's Gambit maakte de naam beroemd tot ver buiten de schaakwereld.

Spelers die van een duidelijk plan en een rustige opbouw houden in plaats van scherpe tactiek. Je leert er pionstructuren mee die in 1.d4-partijen steeds weer terugkomen.

In het Aangenomen Damegambiet hoef je als Wit niet krampachtig te doen: win de pion gewoon terug. En let als Wit op de Olifantenval als je te vroeg op d5 slaat.

Zo gaat het

1. 1.d4 · Wit neemt ruimte in het centrum met de damepion, die de dame al dekt, en opent de weg voor de loper op c1. Een solide, flexibele eerste zet.
2. 1...d5 · Zwart doet hetzelfde en neemt evenveel centrum. De pion op d5 voorkomt dat de witte e-pion zomaar naar e4 kan oprukken.
3. 2.c4 · Het Damegambiet: de c-pion valt d5 aan. Slaat Zwart, dan wint Wit de pion terug en krijgt hij een groter centrum; slaat Zwart niet, dan houdt Wit de druk op d5.
4. 2...dxc4 · Zwart slaat de pion en geeft het centrum voorlopig op. Zwart kan de pion niet houden, maar gebruikt de tijd die Wit nodig heeft om hem terug te winnen om te ontwikkelen en toe te slaan met ...c5.
5. 3.Nf3 · Wit ontwikkelt het paard en houdt ...e5 onder controle voordat hij de pion terugwint. Het scherpere 3.e4 pakt meteen het centrum, maar laat Zwart terugslaan met ...e5.
6. 3...Nf6 · Zwart ontwikkelt het paard naar zijn beste veld, waar het e4 en d5 beheerst. Wit kan nu niet zonder voorbereiding met e4 een centrum van twee pionnen bouwen.
7. 4.e3 · Wit opent de diagonaal, zodat de loper de pion op c4 kan terugslaan. De pion op e3 steunt ook d4.
8. 4...e6 · Zwart opent de weg voor de loper op f8 en bereidt ...c5 en de rokade voor. Een solide opstelling waarin elk stuk klaarstaat.
9. 5.Bxc4 · De loper slaat de pion terug en komt op een actief veld. Het materiaal is weer gelijk, maar Wit heeft nog de d-pion in het centrum terwijl de zwarte d-pion weg is, dus Zwart gaat die aanvechten met de c-pion.
10. 5...c5 · Zwart valt d4 aan met de c-pion, het kernidee van de hele verdediging. Door de c-pion te ruilen tegen de witte d-pion houdt Wit geen extra centrumpion over.
11. 6.O-O · Wit rokeert eerst. De koning staat veilig, en de plannen zijn Qe2, Rd1 en later dxc5 of d5; Zwart gaat meestal verder met ...a6 en ...b5.

Varianten om te leren

Queen's Gambit

• Bij 2...e6 (Geweigerd)
• Bij 2...dxc4 (Aangenomen)
• Bij 2...c6 (Slavisch)

Volgende theoriezetten

• 2...b5 · Queen's Gambit Declined: Zilbermints Gambit
• 2...Nc6 · Queen's Gambit Declined: Chigorin Defense
• 2...c5 · Queen's Gambit Declined: Austrian Defense
• 2...c6 · Slav Defense
• 2...Bf5 · Queen's Gambit Declined: Baltic Defense
• 2...dxc4 · Queen's Gambit Accepted
• 2...e5 · Queen's Gambit Declined: Albin Countergambit
• 2...e6 · Queen's Gambit Declined
• 2...Nf6 · Queen's Gambit Declined: Marshall Defense

Let op

• The Elephant Trap

Verwante openingen

• Queen's Gambit Declined D02–D69 · 138 varianten met een naam
• Semi-Slav Defense D30–D49 · 49 varianten met een naam
• Queen's Gambit Accepted D20–D29 · 48 varianten met een naam
• Slav Defense D10–D19 · 43 varianten met een naam