Hollandse verdediging

Het idee

De pion op f5 beheerst e4 en geeft Zwart ruimte op de koningsvleugel. Daarna kiest Zwart een opstelling. De Stonewall zet pionnen op c6, d5, e6 en f5, een ijzersterke muur met een gat op e5. De Leningrad-variant speelt ...g6 en ...Bg7, als een Koningsindisch met de f-pion al naar voren. De klassieke variant houdt het flexibel met ...e6, ...Be7 en ...d6.

Wit zet meestal een loper op g2 om op de lange diagonaal te vechten en mikt later op het veld e5 of op de pion op e6. Zwart zoekt ...e5 in de Leningrad-variant en de klassieke variant, of een koningsaanval met ...Qe8 en ...Qh5 in de Stonewall.

Onevenwichtig vanaf de eerste zet. Het Hollands verzwakt de zwarte koning een beetje, vooral op de diagonaal van e8 naar h5, maar geeft echte winstkansen. Meerdere wereldkampioenen speelden het in grote partijen.

Spelers die tegen 1.d4 op winst willen spelen en van spel op de koningsvleugel houden. Het past ook bij wie de diepe theorie van het Damegambiet wil vermijden.

Let op de diagonaal van h5 naar e8. Vroege ideeën met Qh5+ en het Staunton-gambiet, 2.e4, kunnen een onvoorbereide Hollands-speler zomaar overvallen.

Zo gaat het

1. 1.d4 · Wit zet een pion in het centrum waar de dame hem dekt, en maakt de loper op c1 vrij. Dit leidt tot tragere, meer strategische partijen dan 1.e4.
2. 1...f5 · Het Hollands: Zwart neemt met een pion het veld e4 onder controle en wil op de koningsvleugel aanvallen. De prijs is een koning met minder dekking en een loper op c8 die traag ontwikkelt.
3. 2.c4 · Wit neemt meer ruimte in het centrum en bereidt Nc3 voor, zodat twee stukken om e4 en d5 vechten. De pionzet opent ook een weg voor de dame naar b3.
4. 2...Nf6 · Zwart ontwikkelt het paard richting koningsvleugel en dekt e4 een tweede keer. Zwart komt ook dichter bij rokeren, en dat telt, want de f-pion heeft gezet en de koning heeft minder dekking.
5. 3.g3 · Wit bereidt voor de loper op g2 te zetten. Vandaar kijkt hij over de lange diagonaal naar e4 en b7, en na het rokeren beschermt hij de koning: het gebruikelijke antwoord op het Hollands.
6. 3...e6 · Zwart opent de diagonaal voor de loper op f8 en steunt een latere ...d5. De e-lijn blijft dicht, en dat past bij een plan om op de vleugel aan te vallen in plaats van in het centrum.
7. 4.Bg2 · De loper komt op g2, waar hij e4 en de hele lange diagonaal bewaakt. Dit stuk houdt de witte koning veilig tegen de zwarte plannen op de koningsvleugel.
8. 4...Be7 · Zwart ontwikkelt de loper, zodat rokeren de volgende stap is. Vanaf e7 dekt hij het paard op f6, en later kan hij naar d6 zwenken om op de witte koning te mikken.
9. 5.Nf3 · Wit ontwikkelt het paard en maakt zich klaar om te rokeren. Vanaf f3 bewaakt het e5, het veld waar Zwart graag ...e5 zou spelen om het centrum te openen, en het bestrijkt g5 en h4 bij de witte koning.
10. 5...O-O · Zwart rokeert en brengt de koning in veiligheid zolang het centrum nog rustig is. De toren staat nu op f8 achter de f-pion, klaar voor een aanval op de koningsvleugel.
11. 6.O-O · Wit rokeert ook, met de loper op g2 als schild voor de koning. Het plan is de strijd om e4 aan te gaan met Nc3 en Qc2, of de zwartveldige loper van Zwart af te ruilen met b3 en Ba3.
12. 6...d5 · De Stonewall: pionnen op d5, e6 en f5 vormen een muur die de witte stukken weghoudt van e4. De prijs is een gat op e5 dat geen zwarte pion kan dekken, en een ingesloten loper op c8.

Volgende theoriezetten

• 2.Nc3 · Raphael Variation
• 2.Bf4
• 2.Bg5 · Hopton Attack
• 2.c4 · Dutch Defense
• 2.Qd3 · Alapin Variation
• 2.e4 · Staunton Gambit
• 2.Nf3
• 2.g3 · Fianchetto Attack
• 2.g4 · Krejcik Gambit
• 2.h3 · Korchnoi Attack

Verwante openingen

• Queen's Gambit Declined D02–D69 · 138 varianten met een naam
• King's Indian Defense E60–E99 · 109 varianten met een naam
• Nimzo-Indian Defense E20–E59 · 68 varianten met een naam
• Englund Gambit A40 · 9 varianten met een naam